Kurşun (Pb)
Kurşun, periyodik tabloda IV A grubunda yer alan, mavimsi açık gri renkte bir elementtir. Doğada serbest halde nadir olarak bulunur, bu yüzden daha çok bazı başka elementlerle birleşik olarak bulunur. Yumuşak ve sünek olması sebebiyle kolay işlenebilen ve dövülerek kolayca şekil verilebilen kurşun; mekanik dayanımı düşük bir metaldir. Bu sebeple çoğunlukla diğer metallerle alaşım olarak kullanılır. Böylece kurşunun mekanik özellikleri geliştirilebilir. Yaygın olarak bilinen metallerin en yumuşağı ve en ağırı olan kurşun; yüksek yoğunluklu ve ucuz bir malzemedir. Yüksek yoğunluk kurşuna; ışınlara karşı direnç özelliği de sağlar. Aşınmaya, korozyona ve kimyasallara (sülfürik asit gibi) karşı çok dayanıklı olan kurşun aynı zamanda zehirli bir metaldir. Birçok alanda kullanımı insan sağlığına olan zararı yüzünden yasaklanmıştır. Günlük hayatta kullanımı azdır.
Kurşunu tarih boyunca bu kadar yaygın kılan neydi?
Kurşun, insanlığın işlediği en eski metallerden biridir. Bunun başlıca nedeni, cevheri olan galenin (kurşun sülfür) kolay bulunması ve kurşunun düşük bir sıcaklıkta erimesidir; bu, basit ocaklarda bile metalin elde edilip dökülebilmesi anlamına gelir. Yumuşaklığı ve kolay şekil alması, onu boru, levha ve kap üretiminde elverişli kılmıştır. Romalılar su kemerlerinde ve şehir su şebekelerinde yaygın olarak kurşun boru kullanmıştır; nitekim tesisat anlamındaki bazı Avrupa dillerindeki kelimeler kurşunun Latince adı plumbum ile kök ortaktır. Ucuzluğu, dayanıklılığı ve işlenebilirliği yüzyıllar boyunca kurşunu cazip kılmış, ancak aynı dönemde sağlığa verdiği zarar çoğu zaman fark edilmemiştir.
Kurşun neden artık günlük hayattan çekiliyor?
Kurşunun en büyük sorunu, vücutta birikmesi ve hiçbir biyolojik işlevinin olmamasıdır. Düşük düzeyde, uzun süreli maruz kalma bile sinir sistemine, böbreklere ve kan yapımına zarar verebilir; gelişme çağındaki çocuklar bu etkilere özellikle hassastır. Bu nedenle yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren kurşun, içme suyu borularından, evlerde kullanılan boyalardan, benzinden ve oyuncaklardan adım adım çıkarılmıştır. Elektronik sektöründe geleneksel kurşunlu lehimlerin yerini büyük ölçüde kurşunsuz alaşımlar almıştır. Tasarım açısından bu, malzeme seçiminde yalnızca teknik performansın değil, insan sağlığı ve çevresel yaşam döngüsünün de belirleyici olduğunu gösteren önemli bir örnektir.
Kurşunun bugün hala kullanıldığı yerler neresidir?
Yasaklara rağmen kurşun, alternatifinin zor olduğu bazı alanlarda hala önemli bir malzemedir. En bilinen örnek, X ışını cihazları ve nükleer tesisler çevresindeki radyasyon kalkanlarıdır; kurşunun yüksek yoğunluğu, yüksek enerjili ışınları küçük bir kalınlıkta durdurabilmesini sağlar. Hastanelerdeki röntgen önlükleri ve duvar kaplamaları bu prensibe dayanır. Kurşun-asit aküler hala otomotiv ve yedek güç sistemlerinde yaygındır; bu akülerin geri dönüşüm oranının yüksek olması, çevresel etkisini bir ölçüde dengeler. Ayrıca kurşun, ağırlığının ve titreşim sönümleme özelliğinin işe yaradığı denge ağırlıklarında ve bazı ses yalıtımı uygulamalarında kullanılmaya devam eder.
Kursunun kullanim alanlari
Kullanım alanları;
Terazi yapımı
Nükleer reaktörler
X ışını üreteçleri ve gama ışık kaynakları (koruma perdesi olarak)
Su boruları
Çatı kaplamaları
Kimya Endüstrisi
http://tr.wikipedia.org/wiki/Kur%C5%9Fun
https://www.nkfu.com/kursun-nedir-kursun-elementinin-ozellikleri/
http://www.nuveforum.net/1225-elementler/62768-kursun-kursunun-ozellikleri-kullanimi/
