Corradino D’Ascanio, Efsane Vespa’nın Doğuşu

28 Aralık 2015 4 dk okuma Otomotiv Tasarımı

tasarım akademi-vespa

Vespa

Corradino D’Ascanio, 1 Şubat 1891 yılında İtalya’da dünyaya geldi. Havacılık mühendisi olarak tanınan D’Ascanio, yaptığı buluşlarla adından söz ettirmiş ve küresel anlamda haklı bir üne kavuşmuştur.

Normalde havacılık mühendisi olan ve motosikletlere tahammül edemeyen D’Ascanio, tasarladığı yepyeni araçlarla dikkat çekmeyi başarmıştır. Özellikle uçak mühendisliği alanındaki bilgi ve birikimini yeni araçlar tasarlamak için kullanan D’Ascanio, gövdesi olan ve vitesi elden değiştirilebilen iki tekerlerlikli bir araç tasarlamıştır.

İtalyan bilim insanı, motoru da arka tekerleğin üzerine monte etti. 1946 yılının Nisan ayında ilk 15 Vespa, Pontedera’da üretilmiştir. İlk Vespa olarak bilinen araç, çift zamanlı 98cc’lik motoru 4500 devride 3,5 beygir güç üretebiliyordu. Ayrıca bu araç, üç vitesli olup saatte 60 km’ye kadar ulaşabilmesiyle biliniyordu.

Corradino D’Ascanio - Vespa

Corradino D’Ascanio, Vespa

Havacilik mantigini iki tekerlege tasimak

D’Ascanio’nun Vespa’yı bu kadar özgün kılan şey, onun bir motosiklet ustası değil bir uçak mühendisi olmasıydı. Helikopter tasarımı üzerine yıllarca çalışmış bir zihin, soruna sıfırdan bakar. Uçak gövdelerinin yapımından gelen taşıyıcı kabuk mantığını araca uyguladı: gövdenin kendisi, ayrı bir şasiye gerek bırakmadan yükü taşıyan bir kabuk oldu. Ön tekerlekteki tek taraflı süspansiyon, tıpkı bir uçağın iniş takımı gibi tasarlandı ve lastik değişimini kolaylaştırdı. Motoru arka tekerleğin yanına yerleştirmesi de mekanik aksamı sürücünün bacaklarından ve kıyafetinden uzak tutma kaygısından doğdu.

Tasarladığı araçlar başkalarına benzemiyordu

D’Ascanio tarafından tasarlanan iki tekerlekli ulaşım aracı, gürültülü motosikletlere hiç benzemedi ve zarif yapısının dışında orijinal oluşuyla da takdir topladı. Bu tasarımlar aynı zamanda İtalya’nın “Vespa ülkesi” olarak tanımlanmasına sebep olmuş, popüler filmlere de konu haline gelmiştir.

İşin ilginç yanı, D’Ascanio’nun motosikletlerden hoşlanmamasıydı. Onları kirli, gürültülü ve kullanması zor buluyordu. Vespa’yı tasarlarken bu eleştirilerinin her birini çözmeye çalıştı: kapalı gövde sürücüyü yağ ve çamurdan korudu, düz taban kadınların etekle bile rahatça binmesini sağladı, gidona taşınan vites kolu ise ayağı boşa çıkardı. Eleştirdiği her kusuru bir tasarım fırsatına çevirmesi, aracı geleneksel motosikletin tam tersi bir şeye dönüştürdü.

Corradino D’Ascanio - Efsane Vespa

Corradino D’Ascanio, Efsane Vespa

Her kesimden insanın ilgisini çeken araçlar, 7’den 70’e kullanılır hale gelmiştir. İşe gitmek isteyenler, gezmeye çıkmak isteyenler, en akılcı çözümü Vespa kullanmak olarak tanımlamıştır. Öte yandan Vespa, yaygınlaştıkça, sadece bir “scooter” değil, aynı zamanda bir yaşam felsefesi olmuştur.

Vespa neden bir tasarim simgesi oldu?

Vespa’nın kalıcılığı yalnızca mühendislik zekasından değil, savaş sonrası İtalya’nın ruhuna denk düşmesinden de gelir. İkinci Dünya Savaşı’nın ardından ucuz, dayanıklı ve herkesin alabileceği bir ulaşım aracına büyük ihtiyaç vardı. Vespa bu boşluğu tam zamanında doldurdu ve yeniden ayağa kalkan bir toplumun hareketliliğinin simgesi oldu. Yuvarlak hatlı, dostça ve zamansız formu, onu yıllar içinde modası geçmeyen ender endüstriyel ürünlerden biri yaptı. Aynı temel siluet, onlarca yıl boyunca defalarca yenilenmesine rağmen ilk günkü kimliğini korudu.

Uzun yıllar sosyal bir fenomen olan ve İtalyan toplumunu derinden etkileyen Vespa, ticari bir başarının ya da bir buluşun önüne geçmiştir. 60 ve 70’li yıllarda gençliğin büyük ilgi gösterdiği araç, benzersiz tarzıyla da uzun yıllar piyasada yer edinmiştir. Her daim imajı tazelenen ulaşım aracı, 6 Ağustos 1981 yılında yaşamını yitiren Corradino D’Ascanio ismiyle özdeşleşmiştir.

Sıkça sorulan sorular

Vespa adı nereden gelir?
Vespa, İtalyancada eşek arısı demektir. Piaggio'nun sahibi Enrico Piaggio, aracın dar belini, geniş arka gövdesini ve motorunun çıkardığı vızıltıyı görüp duyunca bu ismi koyduğu anlatılır. Form ile sesin birleşmesi, isme akılda kalıcı bir anlam kazandırmıştır.
D'Ascanio neden motosikleti sevmezdi ama Vespa'yı tasarladı?
D'Ascanio sıradan motosikletleri kirli, gürültülü ve kullanışsız buluyordu. Tam da bu nedenle Vespa'yı geleneksel motosikletin tersine tasarladı: kapalı gövde, temiz oturuş, kolay vites ve düz bir taban. Eleştirdiği her kusuru çözmeye çalışması, aracı bu kadar özgün kıldı.
Vespa'nın havacılık mühendisliğiyle ilişkisi nedir?
D'Ascanio bir havacılık mühendisiydi ve helikopter çalışmalarıyla tanınıyordu. Uçak gövdesi yapımından gelen monokok mantığını, yani taşıyıcı kabuk fikrini araca taşıdı. Tek taraflı ön süspansiyon ve gövdenin yük taşıyan yapısı gibi çözümler, doğrudan havacılık deneyiminden gelir.

Tasarım içeriklerini kaçırmayın

Yeni makaleler, akımlar ve tasarımcılar üzerine yazıları e-postanıza gönderelim.

Bu içerik Tasarım Akademi editör ekibi tarafından hazırlanmıştır. Bir hata fark ettiyseniz veya güncelleme öneriniz varsa bize bildirin.

Tüm makaleler